Ua ʻeha mua ʻo Turkey i ka hiolo ʻana o ke kālā a me ka hoʻonui ʻia ʻana o nā kumukūʻai i nā makahiki ʻelua i hala.

I ka makahiki 2020, ua hoʻouka hou mai kahi maʻi ahulau hou iā Turkey i kahi hahau hou, e hoʻokuke ana iā ia i loko o kahi hoʻokele waiwai pau ʻole. Ke hiolo nei ke kālā o Turkey, ʻo ka lira, i kahi wikiwiki moʻolelo a ke emi nei kāna mau waihona kālā haole.
Ma kēia hihia, ua hāpai ʻo Turkey i kahi lāʻau nui i kapa ʻia ʻo "ka palekana kālepa".

ka hoʻokele waiwai

Ua noho ka hoʻokele waiwai o Turkey i kahi hoʻokele waiwai lōʻihi mai ka hapa lua o 2018, ʻaʻole e haʻi aku i kahi lei aliʻi hou i ka makahiki 2020 e hoʻonui ai i kona hoʻokele waiwai palupalu.

I Kepakemapa 2020, ua hoʻohaʻahaʻa ʻo Moody's i ka helu hōʻaiʻē aupuni o Turkey mai B1 a i B2 (ʻelua he ʻōpala), me ka ʻōlelo ʻana he mau pilikia kaulike o nā uku, nā pilikia kūkulu i ka hoʻokele waiwai, a me nā pehu kālā ma muli o ka emi ʻana o nā waihona kālā haole o ka ʻāina.

Ma ka hapaha ʻekolu o 2020, ua hōʻike ka hoʻokele waiwai Tureke i kahi ʻano o ka hoʻōla hou ʻana. Eia nō naʻe, e like me ka ʻikepili hou loa mai ke Keʻena Helu Tureke (TUIK), ua piʻi ka helu kumukūʻai mea kūʻai ma Turkey i Dekemaba 2020 ma 1.25% mai Nowemapa a me 14.6% mai ka manawa like ma 2019.

ʻO nā waiwai a me nā lawelawe like ʻole, ka halihali, ka meaʻai a me nā mea inu ʻona ʻole i ʻike i ka piʻi nui ʻana o ke kumukūʻai he 28.12%, 21.12% a me 20.61%, kēlā me kēia, ke hoʻohālikelike ʻia me ka manawa like ma 2019.
Ua kaʻapuni ʻia ma Twitter kahi kiʻi o kahi kāne Tureke e kukuli ana ma kekahi kuli a hāʻawi aku i kāna ipo i kahi bākeke ʻaila kuke ma kahi o ke apo hoʻopalau.

Ua paʻakikī ke pelekikena o Turkey, ʻo Recep Tayyip Erdogan, i ke kulekele haole akā nāwaliwali i ka hoʻokele waiwai kūloko.

I ka waena o Kekemapa, ua hoʻolaha ʻo Mr. Erdogan i nā pūʻolo hoʻopakele e kōkua i nā ʻoihana liʻiliʻi a me nā ʻoihana waena a me nā mea kālepa e holo i nā mahina ʻekolu e hiki mai ana. Akā, ua ʻōlelo nā poʻe hoʻokele waiwai ua lohi loa nā hana hoʻopakele a ua liʻiliʻi loa hoʻi e hana i kahi hopena nui i ka hoʻokele waiwai i hoʻopilikia ʻia o Turkey.

Wahi a kahi hōʻike Metropoll hou, 25 pakeneka o ka poʻe pane Turkish i ʻōlelo ʻaʻole hiki iā lākou ke loaʻa nā pono kumu. Ua hāʻule ka manaʻo waiwai i 86.4 mau helu i Dekemaba mai 89.5 mau helu i Nowemapa, e like me ke keʻena helu helu o Turkey. ʻO kēlā me kēia helu ma lalo o 100 e hōʻike ana i ke ʻano pessimistic o ke kaiāulu.

I kēia manawa, ua hāʻawi ʻo Erdogan, ka mea i nalowale ke kākoʻo o kāna hoaaloha ʻo Trump, i kahi lālā ʻoliva i ka ʻAhahui ʻEulopa, e kākau ana i ka Pelekikena Farani ʻo Emmanuel Macron a hoʻonohonoho i kahi hālāwai wikiō me ka manaʻolana e hoʻoponopono mālie i nā pilina me ka bloc.

Eia nō naʻe, e like me kahi hōʻike hou a Al Jazeera, ke hana nei ka "hakahaka kīwila" ma Turkey, a ke hoʻolālā nei nā ʻaoʻao kūʻē i kahi "coup d 'etat" a ke kāhea nei no nā koho pelekikena mua a me nā koho pāremata ma lalo o ke kumu o ka hoʻohaunaele ʻana o ke kūlana hoʻokele waiwai ma Turkey. Ua ʻōlelo mua ke Kuhina Nui mua o Turkey ʻo Ahmet Davutoglu e paʻa ʻole paha ke kūlana o Pelekikena Recep Tayyip Erdogan ma hope o kekahi mau hoʻoweliweli a me nā hoʻāʻo e hoʻoulu i kahi kipi, a hiki i ka ʻāina ke kū i ka pilikia o kahi kipi koa ʻē aʻe.

Ma hope o kahi hoʻokahuli aupuni i hāʻule ʻole ma Iulai 15, 2016, kahi i hoʻouna ʻia ai nā kaʻa kaua i nā alanui, ua hana ʻo Erdogan i kahi hana koʻikoʻi a hoʻokō i kahi "hoʻomaʻemaʻe" i loko o ka pūʻali koa.

Hiolo ke kālā

Pono ka lira Turkish e loaʻa kahi inoa i waena o nā kālā hana maikaʻi ʻole o ka honua i ka makahiki 2020 - mai 5.94 a i ke kālā i ka hoʻomaka ʻana o ka makahiki a i kahi o 7.5 i Dekemaba, he hāʻule 25 pakeneka no ka makahiki, e lilo ana ia i mākeke puka ʻino loa ma hope o Brazil. I ka hoʻomaka ʻana o Nowemapa 2020, ua hāʻule ka waiwai o ka lira Turkish i kahi haʻahaʻa loa o 8.5 lira i ke kālā.

ʻO ka makahiki ʻewalu ia i ka lālani i hāʻule ai ka lira, me ka hapa nui o nā emi makahiki ma mua o 10%. Ma Ianuali 2, 2012, ua kālepa ʻia ka lira ma 1.8944 i ke kālā US; Akā ma Dekemaba 31, 2020, ua hāʻule ka uku pānaʻi o ka lira e kūʻē i ke kālā US i 7.4392, he emi ʻana ma mua o 300% i loko o ʻewalu mau makahiki.

ʻO mākou ka poʻe kālepa haole e ʻike i ka wā e emi nui ai ke kālā o kahi ʻāina, e piʻi aʻe ke kumukūʻai o nā mea lawe mai. He mea paʻakikī ke ʻōlelo aku e hiki nō i nā mea lawe mai Tureke ke hoʻomanawanui i ka hāʻule ʻana o ka lira Tureke. Ma lalo o ia mau kūlana, hiki i kekahi poʻe kālepa Tureke ke koho e hoʻōki i ke kālepa ʻana, a i ʻole e hoʻōki i nā uku uku koena a hōʻole e ʻae i nā waiwai.

No ke komo ʻana i nā mākeke kālā, ua aneane pau i ka hoʻopau ʻana o Turkey i kāna mau waihona kālā haole. Akā ma muli o ia mea, ua hoʻomau ka lira i ka emi ʻana, me ka hopena kūpono palena ʻole.

I ke alo o ka pilikia kālā, ua kāhea aku ʻo Pelekikena Recep Tayyip Erdogan i nā kānaka e kūʻai i ka lira e hoʻomaka i kahi "kaua aupuni" e kūʻē i nā "ʻenemi hoʻokele waiwai." "Inā he kālā, euro a gula paha kekahi ma lalo o ko lākou uluna, e hele i ka panakō a hoʻololi iā lākou no ka lira Turkish. He kaua aupuni kēia," wahi a Erdogan. "ʻAʻole mākou e nalowale i ke kaua hoʻokele waiwai."

Akā ʻo kēia ka manawa e kūʻai pinepine ai ka poʻe i ke gula ma ke ʻano he pale - ke kūʻai nui nei nā Turks i ka bullion ma kahi wikiwiki moʻolelo. ʻOiai ua hāʻule ke gula no ʻekolu mahina pololei, ke piʻi mau nei ia ma kahi o 19% mai ka makahiki 2020.
Ka palekana kālepa

No laila, ʻo Turkey, i pilikia ma ka home a hoʻouka kaua ʻia ma waho, ua hāpai i ka lāʻau nui o ka "pale kālepa".

Ua hoʻomaka wale ʻo 2021, a ua hoʻolei mua ʻo Turkey i kekahi mau hihia:

ʻO ka ʻoiaʻiʻo, ʻo Turkey kahi ʻāina i hoʻomaka i nā noiʻi hoʻoponopono kālepa he nui e kūʻē i nā huahana Kina i ka wā ma mua. I ka makahiki 2020, e hoʻomau ʻo Turkey i ka hoʻomaka ʻana i nā noiʻi a kau i nā ʻauhau ma kekahi mau huahana.

ʻOi loa aku ka mea nui e hoʻomaopopo he hana kupaianaha nā ʻōlelo a nā dute Turkish, ma hope o ka hoʻihoʻi ʻana i nā waiwai i ke awa inā hoʻi i ka mea lawe i ʻae ʻia ma ke kākau ʻana a me ka hōʻike ʻana "hōʻole i ka loaʻa ʻana o ka leka hoʻomaopopo", ma hope o ka hoʻokomo ʻana i nā waiwai i loko o nā awa Turkish ma ke ʻano he waiwai, Turkey no ke awa lōʻihi a i ʻole ka unuhi ʻana o nā waiwai ʻole, e lilo nā dute me ka ʻole o ka hana ʻana o ka mea nona, nona ke kuleana e kūʻai aku i nā waiwai, ka mea lawe mai no ka mea kūʻai mua i kēia manawa.

Ua hoʻohana ʻia kekahi mau ʻōlelo o nā kuʻuna Tureke no nā makahiki he nui e nā mea kūʻai kūloko i makemake ʻole ʻia, a inā ʻaʻole makaʻala nā mea hoʻokuʻu aku, e noho lākou i kahi kūlana palaualelo loa.
No laila, e ʻoluʻolu e hoʻolohe pono i ka palekana o ka uku no ka hoʻokuʻu aku i Turkey i hala koke aku nei!